Logo Gmina Adamów

menu

Licznik odwiedzin

W tym miesiącu: 2662
W sumie: 98708

Adamów

ADAMÓW, gm. loco, pow. Zamość. Obecnie wieś gminna w powiecie zamojskim, położona w obrębie Roztocza Środkowego.

Miejscowość powstała w początkach XVIII wieku w dobrach krasnobrodzkich, których dziedzicem był hrabia Kajetan Amor Tarnowski. W 1738 roku zrobił on zapis na rzecz pięciu ubogich w szpitalu przy klasztorze dominikanów w Krasnobrodzie, w którym zobowiązał się przekazywać corocznie ćwierć żyta i hreczki z folwarku Adamów. W 1764 roku dobra krasnobrodzkie odziedziczył Antoni Fortunat Tarnowski (zm. 1831 r.), ożeniony z Zuzanną Jełowiecką. Jako kolator cerkwi w Potoczku nadał jej w 1803 roku wolny wrąb w lasach i pastwisko w dobrach Adamów, Jacnia, Bliżów i Potoczek. W 1814 roku Antoni Tarnowski podzielił swoje dobra pomiędzy trzech synów: Antoniego, Jana i Feliksa. Adamów wówczas trafił w ręce Feliksa, który w 1827 roku sprzedał wieś bratu Antoniemu za 399 600 złp. Ten ostatni założył dla dóbr odrębną księgę hipoteczną, a w roku 1828 wraz z Adamowem, Potoczkiem, Bondyrzem, Szewnią i Trzepiecinami przystąpił do Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego (D. Kawałko 1982, s. 1).

Według spisu z 1827 roku wieś była w powiecie zamojskim i parafii Potoczek Liczyła wówczas 21 domów i 131 mieszkańców (Tabela..., 1.1, s. 1).

W 1835 roku Jan Tarnowski, ożeniony z Michaliną z Wisłockich, najbardziej pokrzywdzony w podziale dóbr rozpoczął proces o unieważnienie testamentu, który po jego śmierci w 1838 roku, kontynuowali jego synowie: Jan Teodozjusz i Kazimierz Zachariasz. W 1839 roku nabyli oni mocą wyroku sądowego prawo do jednej trzeciej Adamowa i oddzielnych dóbr krasnobrodzkich. Dwie trzecie Adamowa należały do Antoniego Tarnowskiego, a po jego śmierci w 1840 roku przejął je jedyny jego syn Jan Chrzciciel Tarnowski. Ten ostatni odkupił prawo do jednej trzeciej od Jana Teodozjusza i Kazimierza Zachariasza Tarnowskich i stał się jedynym właścicielem majątku Adamów. Do 1893 roku Adamów należał do Jana Aleksandra Tarnowskiego, który zapewne wybudował tu drewniany dwór i założył park o powierzchni ok. 10 ha (J. Górak 1980, s. 9). Po jego śmierci dobra Adamów i Bondyrz w równych częściach przeszły w ręce jego córek: Nalali z Tarnowskich Tyszkiewieź oraz Marii Tarnowskiej. Rejestr pomiarowy z 1903 roku wymienia pięć folwarków należących do tych dóbr: Bondyrz, Bliżów, Adamów, Czarnowodę i Szewnię. Wówczas po raz pierwszy wymieniono dwór drewniany. Po śmierci Natalii w 1904 roku Maria z Tarnowskich Łosiowa (zm. 1942 r.) została jedyną właścicielką tych dóbr. Łosiowie mieszkali w Piotrowicach pod Lublinem, natomiast w Adamowie przebywał ich syn Adam Andrzej Maria Łoś, który został pełnomocnikiem matki na te dobra. W 1939 roku Adam Łoś jako podporucznik wziął udział w wojnie obronnej i dostał się do niewoli niemieckiej. Został osadzony w Neubrandenburgu. Po śmierci matki w 1942 roku udzielił swemu stryjecznemu bratu Adamowi Łosiowi, synowi Stanisława, całkowitego pełnomocnictwa na posiadane dobra. Z tekstu zawartej wówczas umowy wynikało, że w Adamowie znajdowała się cegielnia, fabryka terpentyny i gorzelnia. We wrześniu 1944 roku majątek przejęto na cele reformy rolnej, a miejscowy dwór przeznaczono na szkołę (D. Kawałko 1982, s. 1-2).

W roku 1905 doszło w dobrach Adamów do zaburzeń chłopskich na tle serwitutowym (J. Jachymek, A. Koprukowniak, J. Marszałek 1980, s. 44).

Od końca XIX wieku aż do II wojny światowej wieś należała do gminy Suchowola, ale siedziba tej gminy mieściła się w Adamowie, podobnie jak kasa wkładowo-zaliczkowa (SGKP, t. I, s. 22). Według spisu z 1921 roku wieś liczyła 49 domów i 266 mieszkańców, w tym 14 Ukraińców, natomiast w folwarku było 9 domów i 177 mieszkańców, w tym 3 Ukraińców (Skorowidz..., t. IV, s. 126). W 1929 roku Maria Łoś posiadała w Adamowie 802 ha ziemi, cegielnię i terpentyniarnię (Ks. Adr. 1929, s. 598).

Podczas kampanii wrześniowej w dniach 23-25 września 1939 roku w okolicach wsi toczyły się zacięte walki oddziałów polskich kawalerii gen. W. Andersa oraz 39 i 41 DP z niemieckim VII Korpusem. W wyniku tych walk został zdziesiątkowany 2 pułk strzelców konnych (L. Głowacki 1976, s. 204-205). Niemiecki terror w czasie okupacji dotknął Adamów w nocy 29/30 czerwca 1943 roku, kiedy hitlerowcy próbowali wysiedlić wieś. Większość mieszkańców jednak zbiegła do lasu. We wsi zostało około 30 osób w domach i tych Niemcy wywieźli do obozu w Zamościu. Po akcji niemieckiej ludność powróciła z lasu do wsi (Z. Klukowski 1947, s. 83). 25 lipca 1943 roku oddział SS rozstrzelał we wsi 20 Żydów z Krasnobrodu (Biuletyn GKBZHwP, t. IX, s. 252).

Leksykon historyczny miejscowości dawnego województwa zamojskiego

Józef Niedźwiedź, Wydanie pierwsze Zamość 2003

 

Adamów na mapach Google

 

   

Wójt gminy zaprasza


    Wójt Gminy Adamów
    Dariusz Szykuła

W sprawach skarg i wniosków przyjmuje interesantów w każdy wtorek:

od 7:00 do 14:00

Zobacz również

wersja językowa

Kalendarz

październik 2020
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
So
Ni
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

Zegar

  • :
  • :
Akceptuję

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.