Logo Gmina Adamów

menu

Licznik odwiedzin

W tym miesiącu: 16428
W sumie: 97213

Suchowola

SUCHOWOLA, gm. Adamów, pow. Zamość

Wieś położona na południowo-wschodnim skraju gminy Adamów, w obrębie Roztocza.

Miejscowość od początku istnienia wchodziła w skład włości szczebrzeskiej, którą w 1377 roku od króla Ludwika węgierskiego otrzymał Dymitr z Goraja herbu Korczak. W 1398 roku dobra te przypadły w spadku bratankom Dymitra, synom Iwonii z Klecia (M. Stankowa 1975, s. 24). Wieś powstała zapewne na pocz. XV wieku, gdyż w 1398 roku nie była jeszcze wymieniona. Natomiast w latach 1405-1435 doszło do podziału włości szczebrzeskiej i Suchą Wolę wraz z sąsiednimi wsiami: Lipskiem, Lipską Wolą, Białą Wolą, częścią Wieprzca i Szewnią otrzymał Mikołaj, który od swoich włości przybrał nazwisko Lipski (A. Boniecki, t. XIV, s. 336). Rejestr poborowy notował w Suchowoli w 1564 roku 10 łanów użytków, 5 zagrodników bez ziemi i cerkiew (A. Jabłonowski 1902, s. 199).

Po Mikołaju Lipskim wieś odziedziczył Jan, a później jego syn Stanisław Lipski, żonaty pierwszy raz z Barbarą z Udryckich i po raz drugi z Sienieńską. W 1577 roku ich synowie Mikołaj i Jan dopełnili działu dóbr: Lipska, Woli Lipskiej, Szewni, Suchej Woli, Hruszki, Hutek, Krasnobrodu, Nowosiółek i Żniatyna (A. Boniecki, t. XIV, s. 336-337). Lipsko i Suchowolę otrzymał wówczas Jan Lipski (A. Tarnawski 1935, s. 80). W 2 pół. XVII wieku wieś weszła w skład dóbr Krasnobród, najpierw w posiadaniu Jana Stanisława Tarnowskiego, a następnie jego syna Dominika i wnuka Aleksandra. Przed 1764 rokiem dobra Krasnobród złożone z miasta Krasnobrodu i wsi: Jacnia, Hucisko, Huta Stara, Rachodoszcze, Suchowola, Szewnia, Adamów, Potoczek, Bondyrz, Trzepieciny, Husiny, Wólka Husińska, Huta, Maydanek [Majdan Mały], Potok i Bliżów należały do Kajetana Tarnowskiego, syna Aleksandra, po którym w 1764 roku majątek odziedziczył Antoni Fortunat Tarnowski, żonaty z Zuzanną Iłowiecką (APZ, Akta hipoteki Krasnobród; E. Sęczys 2000, s. 712). W 1823 roku dobra te odziedziczył po ojcu Feliks Tarnowski. Jednak drugi z synów Antoniego - Jan Tarnowski, który uważał się za skrzywdzonego podczas podziału dóbr dochodził sprawiedliwości na drodze sądowej. Po jego śmierci jego dwóch synów: Jan Teodozjusz i Kazimierz Zachariasz otrzymali sądownie dobra krasnobrodzkie na własność, a w 1874 roku jedynym ich właścicielem został Jan Teodozjusz Tarnowski, ożeniony z Izabelą Prażmowską (APZ, Akta hipoteki Krasnobród).

Pierwsza wzmianka o cerkwi w Suchowoli pochodzi z roku 1531. Notują ją źródła przez resztę XVI i pocz. XVII wieku (A. Gil 1999, s. 235). W 1759 roku istniała tu drewniana cerkiew parafialna p. w. św. Jerzego Męczennika, która należała do dekanatu szczebrzeszyńskiego (W. Kołbuk 1998, s. 303). W 1840 roku w skład unickiej parafii wchodziły: Suchowola, Feliksówka, Rachodoszcze, Bożawola, Hutków, Hutki, Kaczórki, Krasnobród, Ruskie [Dominikanówka] i Bondyrz. Liczyła ona wtedy 259 parafian (F. Rzemieniuk 1991, s. 205). W 1852 roku wybudowano w Suchowoli następną cerkiew drewnianą, odrestaurowaną w 1868 roku kosztem rządu (SGKP, wypisy, s. 368).

Spis z 1827 roku notował wieś w powiecie zamojskim i parafii Suchowola (unickiej). Liczyła wówczas 88 domów i 550 mieszkańców (Tabela...., t. II, s. 207). W l pół. XIX wieku istniała tu karczma, która w 1845 roku uzyskała patent na dalszy handel alkoholem. Wówczas wieś należała do gminy Krasnobród (DzUGL, 1845 r., s. 687), we władaniu hr. Tarnowskich.

Pod koniec XIX wieku dobra Suchowola wraz z Hutkowem były własnością T. Niewiarowskiego. W 1880 roku tutejszy folwark wraz z Hutkowem liczył 2450 mórg, w tym 1858 mórg lasu i 385 mórg łąk. W tym czasie powstała na obszarze dworskim kolonia złożona z 79 domów i 900 mórg ziemi. Wieś liczyła 4 domy dworskie i 133 włościańskich oraz 985 mieszkańców, w tym 566 katolików, 393 prawosławnych i 10 Żydów. Włościanie posiadali 1881 mórg ziemi (SGKP, wypisy, s. 368).

W roku 1905 doszło do zaburzeń w dobrach Suchowola na tle serwitutowym (J. Jachymek, A. Koprukowniak, J. Marszałek 1980, s. 44).

W 1915 roku właścicielem majątku był Jerzy Zdziechowski, do którego po spaleniu dworu w Krasnobrodzie przeniósł się Kazimierz Fudakowski(J. Korga2001,s. 219).

W 1919 roku biskup lubelski Marian Fulman erygował w Suchowoli parafię rzymskokatolicką p.w. Przemienienia Pańskiego. Początkowo na kościół wyświęcono dawną cerkiew unicką (od 1875 prawosławną), rekoncyliowaną w 1919 roku na kościół katolicki, a w 1938 roku rozebraną. W latach 1934-38 wybudowano w Suchowoli nowy, murowany kościół, częściowo zniszczony podczas II wojny światowej. Po wojnie był remontowany. Jest to ceglana budowla trzynawowa, z zakrystią przy prezbiterium. Na frontonie kościoła znajduje się wieża z kruchtą w przyziemiu (M. Zahajkiewicz 1985,5.401-402).

W okresie międzywojennym istniała gmina Suchowola, ale jej siedziba mieściła się w Potoczku. Według spisu z 1921 roku wieś liczyła 234 domy (2 niezamieszkałe) i 1438 mieszkańców, w tym 193 Ukraińców i 32 Żydów, natomiast kolonia liczyła 133 domy i 776 mieszkańców, w tym 35 Żydów (Skorowidz...., t. IV, s. 126). W 1929 roku Marta Zdziechowska posiadała tu 1308 ha ziemi. Wtedy we wsi notowano 3 wiatraki: M. Kozy, F. Trytka i J. Struzika (Ks. Adr. 1929, s. 597-598). Około 1930 roku wybudowano w Suchowoli murowaną szkołę (ZAiBwP, t. 48, s. 4).Podczas wojny obronnej w 1939 roku i okupacji hitlerowskiej wieś stalą się areną zaciętych walk, co doprowadziło do jej częściowego zniszczenia. We wrześniu 1939 roku walczyła tu Krakowska BK gen. Z. Piskorskiego, a po 22 września zgrupowanie kawalerii gen. W. Andersa (Nowogródzka, Wołyńska i Kombinowana BK) z Frontu Północnego, początkowo odnosząc pewne sukcesy, lecz po wycofaniu się głównych sił Andersa, reszta jego oddziałów została rozbita.

Podczas okupacji hitlerowskiej wieś była kilkakrotnie pacyfikowana. W nocy z 29 na 30 czerwca 1943 roku żołnierze i żandarmeria niemiecka otoczyli Suchowolę i zamordowali wówczas 8 osób. Wszystkich mężczyzn ze wsi wywieziono do obozu. W kilka dni później wysiedlono również kobiety, starców i dzieci, a wieś przejęli koloniści niemieccy. Zimą 1943/44 podczas ofensywy partyzanckiej, chronili się we wsi koloniści z innych wiosek, uciekając przed partyzantami. 31 stycznia 1944 roku oddziały AK E. Błaszczaka „Groma", P. Kuncewicza „Podkowy" i J. Turowskiego „Norberta'' udanie zaatakowały wzmocnioną przez kolonistów wieś i częściowo ją zniszczyły (W. Bondyra 1993, s. 107).

W 1968 roku wybuchł we wsi pożar, który pochłonął 21 budynków (M. Skiba 1996, s. 12).

Leksykon historyczny miejscowości dawnego województwa zamojskiego

Józef Niedźwiedź Wydanie pierwsze Zamość 2003

 

Suchowola na mapach Google

  

Wójt gminy zaprasza


    Wójt Gminy Adamów
    Dariusz Szykuła

W sprawach skarg i wniosków przyjmuje interesantów w każdy wtorek:

od 7:00 do 14:00

Ankieta badająca liczbę osób zadowolonych ze zrealizowanej inwestycji dot. budowy pomostów wędkarskich

Wypełnij Odpowiedzi

Zobacz również

wersja językowa

Kalendarz

sierpień 2021
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
So
Ni
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

Zegar

  • :
  • :
Akceptuję

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.